Hồ Côn Sơn
Từ Hà Nội, chúng tôi theo quốc lộ 18 đi Quảng Ninh, tuyến Đông Bắc của cuộc hành trình. Ghé thăm Côn Sơn. Hồ Côn Sơn huyền ảo như tranh thủy mặc, còn giấu trong lòng nó biết bao nhiêu bí ẩn của lịch sử mà chúng ta chưa thể biết và hiểu thấu.
Đền thờ Chu Văn An
Cách hồ Côn Sơn không xa có đền thờ Chu Văn An (1292 – 1370), một danh sư mẫu mực của mọi thời đại. Đời vua Trần Dụ Tông (1341 – 1369), chính sự bê bối, Chu Văn An dâng “thất trảm sớ” xin chém bảy tên nịnh thần. Không được vua chấp thuận, ông từ chức Quốc Tử Giám Tư nghiệp, về ở ẩn tại núi Phượng Hoàng, huyện Chí Linh, Hải Dương và mất tại đây, thọ 78 tuổi.
Lên Côn Sơn
Ngay cạnh hồ Côn Sơn, có chùa Côn Sơn và đền thờ Nguyễn Trãi, còn được gọi là “Ức Trai linh từ”, đã trở thành nơi hành hương của nhiều lớp người, một địa chỉ du lịch văn hoá và lịch sử.
Đền thờ Nguyễn Trãi ở Côn Sơn
Nhìn xuống từ cửa đền thờ Trần Nguyên Hãn (là đại công thần nhà Lê và là cậu ruột của Nguyễn Trãi), khu Ức Trai linh từ vừa được xây dựng lại thật là một cảnh đẹp hoành tráng. Lòng không khỏi ngậm ngùi nhớ về những oan trái của ngày xưa, cả cậu lẫn cháu đều là đại công thần nhà Lê mà đều bị chính nhà Lê giết hại. Nhớ về vụ án oan nghiệt Vườn Vải – Lệ Chi Viên năm Nhâm Tuất (1442), chỉ vì nghi Nguyễn Thị Lộ (vợ Trãi) đầu độc vua Lê Thái Tông mà nhà Lê đã giết Nguyễn Trãi và tru di cả ba họ. Nhớ bài thơ “Thăm Côn Sơn” tôi làm từ cách đây một phần tư thế kỉ:
”Về viếng Ức Trai chiều đã muộn
Rêu hoàng hôn leo lét dưới chân thềm
Mắt thì cứ đăm đăm nhìn bia đá
Ruột gan thì để ở Lệ Chi Viên ” .
Cây tùng 700 năm
Từ Côn Sơn, chúng tôi lại theo quốc Lộ 18 tới Yên Tử, thuộc Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Đây là một hệ thống chùa liên quan đến hành trình chân tu của vua Trần Nhân Tông (1258 – 1308). Tuy đã có đường cáp treo từ chân núi lên tới chùa Hoa Yên gần lưng chừng núi, nhưng nhiều người vẫn thích đi bộ. Để được thực sự là hành hương, theo lối đường tùng dưới bóng những cây tùng bảy trăm tuổi…
Rừng trúc Yên Tử
Lên cao nữa là rừng trúc, nơi vua Trần Nhân Tông đã dựng am tu hành, khai lập và trở thành đệ nhất tổ Thiền phái Trúc Lâm, một phái Thiền độc đáo của Việt Nam với triết lý “ tu tại tâm” và “cư trần lạc đạo”, sống theo qui luật tự nhiên, thoát mọi ràng buộc giáo lý..
Yên Kỳ Sinh
Gần đỉnh núi có một khối đá giống như hình người đứng thẳng, ngoảnh mặt về hướng đông, tương truyền đó là tượng Yên Kỳ Sinh, một đạo sỹ Trung Hoa đã tới đây hái thuốc và tu hành từ rất lâu rồi, do vậy núi này được gọi là Yên Tử.
Cây đại 700 tuổi
Xung quanh chùa Hoa Yên có nhiều cây đại cổ thụ, tương truyền đã sống tới bảy trăm năm, cùng lứa với những cây đại nơi vườn tháp Huệ Quang.
Hoá vàng ở Hoa Yên
Lò hoá vàng trước sân chùa Hoa Yên hầu như lúc nào cũng rực lửa
Xuống núi Yên Tử
Chiều mưa nhẹ, chúng tôi theo đoàn người hành hương xuống núi. Chỉ dám đi bộ một đoạn thôi, vì đường quá trơn, đành phải ngồi cáp treo mà xuống…
Ga cáp treo
Ga cáp treo dưới chân núi Yên Tử. Khi xây dựng, đường cáp treo này bị rất nhiều ý kiến phản đối, cho rằng nó sẽ phá hỏng cảnh quan thiên nhiên nơi đây.
Đến nay, có thể nói rằng nó vẫn hoà nhập được với cảnh quan thiên nhiên, và đã giúp cho nhiều người già hoặc yếu được lên thăm Yên Tử.
Người bán Măng trúc
Dọc đường vào và ra khỏi chân núi, có rất nhiều người bán măng trúc, đặc sản của Yên Tử. Đây là một trong số họ. Cứ theo đà này thì cái rừng trúc Yên Tử, nơi sản sinh ra Thiền phái Trúc Lâm, còn tồn tại được bao lâu?...
Vượt lên tật nguyền
Người tật nguyền vượt lên số phận. Anh có đôi chân dị tật lạ thường. Nhưng nhờ có ý chí và công sức luyện tập, anh vẫn đứng vững được trên đôi chân mình, và làm tốt công việc một nhân viên trong Ban quản lý di tích lịch sử – văn hoá Yên Tử. Có phần nào nhờ vào đức tin chăng?...
Dự án Chùa Đồng mới
Dự án xây dựng Chùa Đồng mới. Tương truyền trên đỉnh Yên Tử, tại điểm cao 1068 mét, vốn có một ngôi chùa bằng đồng được đúc từ thời Lê, nhưng sau đó đã bị mất trộm cùng với mọi đồ tế tự. Cuối thời Nguyễn mới xuất hiện một ngôi chùa nhỏ bằng ximăng, ngay tại nơi tọa lạc ngôi chùa đồng trong truyền thuyết, còn lại đến nay và vẫn được gọi là Chùa Đồng. Một dự án xây dựng một Chùa Đồng mới đang được thực hiện với dự toán 13.207 triệu đồng, do Công ty xây dựng Mỹ thuật Hà Nội (đơn vị thi công tượng đồng Điện Biên Phủ) đảm nhiệm, thời hạn 2005 – 2006. Hy vọng, cuối năm nay dự án sẽ hoàn thành, và một ngôi Chùa Đồng thật sự trên đỉnh Yên Tử sẽ bền vững thiên thu.
Kỳ I: Bao quát Hành trình xuyên Việt
Kỳ III: Đường qua xứ Lạng
KỲ IV: Đường lên Pác Bó | 