(1228 - 1300)
Trần Hưng Đạo tên thật là Trần Quốc Tuấn. Thủa nhỏ, người đời đã phải khen ông là bậc kỳ tài. Khi lớn lên ông càng tỏ ra thông minh xuất chúng, thông kim bác cổ, văn võ song toàn.
Cuộc đời Trần Quốc Tuấn trải qua một lần gia biến, ba lần quốc nạn và ông đã tỏ ra là một bậc hiền tài. Thù nhà, ông không đặt trên quyền lợi đất nước, xã tắc. Ông đã biết dẹp thù riêng, vun trồng cho mối đoàn kết giữa tông tộc họ Trần khiến cho nó trở thành cội rễ của đại thắng.
Trần Quốc Tuấn là một bậc tướng cột đá chống trời. Ông đã soạn hai bộ binh thư: Binh thư yếu lược, và Vạn Kiếp tông bí truyền thư để dạy bảo các tướng cầm quân đánh giặc.
Trần Quốc Tuấn là bậc tướng có đủ tài đủ đức; là tướng nhân, ông thương dân, thương quân, chỉ cho quân dân con đường sáng; là tướng nghĩa, ông coi việc phải hơn điều lợi. Là tướng chí, ông biết lời lẽ rồi sẽ dẫn đến đâu. Là tướng dũng, ông sẵn sàng xông pha vào nơi nguy hiểm để đánh giặc, lập công cho nên trận Bạch đằng oanh liệt nghìn đời, là đại công của ông. Là tướng tín, ông bày tỏ cho quân lính biết theo ông thì sẽ được gì, trái lời ông thì sẽ bị gì. Cho nên cả ba lần đánh giặc Nguyên Mông, Trần Quốc Tuấn đều lập công lớn.
Trần Hưng Đạo qua đời. Theo lời dặn lại, thi hài ông được hỏa táng thu vào bình đồng và chôn vào trong vườn An Lạc, giữa cánh rừng An Sinh miền Đông Bắc, không xây lăng mộ, đất san phẳng, trồng cây như cũ….
Khi ông mất, vua phong cho ông tước Hưng Đạo Đại Vương. Triều đình lập đền thờ ông tại Vạn Kiếp, Chí Linh, ấp phong của ông thủa sinh thời. Công lao sự nghiệp của ông khó kể hết. Vua coi như bậc trượng phu, trăm họ kính trọng ông là Hưng Đạo Đại Vương.
Trần Hưng Đạo là một anh hùng dân tộc, một danh nhân văn hoá Việt Nam.
|