(1753-1792)

Nguyễn Huệ sinh năm 1753 ở Kiên Thành, làng Kiên Mỹ , xã Bình Thành, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định. Ngay từ ngày còn nhỏ, Nguyễn Huệ đã tỏ ra là người tài giỏi, nổi tiếng thần đồng, không ai địch được. Nguyễn Huệ có bề ngoài rất khác người, tóc quăn, da sầu, mắt như chớp sáng…

Sinh ra vào thời loạn lạc, đằng Trong, đằng Ngoài đều tư loạn, dân chúng lầm than. Nhờ thầy giáo khích lệ Nguyễn Huệ vừa học vừa dùi mài kinh thư và luyện tập võ nghệ.

Mùa xuân năm 1771, Nguyền Huệ 19 tuổi đã hiệu triệu dân chúng: “Đánh đổ Trương Phúc Loan ủng hộ Hoàng Tôn Dương”, “lấy của người giàu chia cho người nghèo ” để phất cờ khởi nghĩa Tây Sơn.

Nguyễn Huệ là nhà quân sự thiên tài. Trong hoạt động quân sự, ông chủ động tập trung vào lực lượng đánh vào những mục tiêu yếu nhất và hành động liên tục, bất ngỡ, chớp nhoáng, quyết liệt làm cho đối phương không kịp đối phó. Năm 1777, Nguyễn Huệ đem quân vào Gia Định đánh tan sào huyệt của quân Nguyễn, bắt giết được giặc Nguyễn Phúc Dương Thuần và năm 1985, đánh tan quân Xiêm xâm lược Gia Định.

Ngày 21/12/1788, Nguyễn Huệ Hoàng đế lấy hiệu là Quang Trung.

Ngày 15/1/1789, quân Tây Sơn tập kết ở Tam Điệp. Ngày 5 Tết Kỷ Dậu, vua Quang Trung cùng tướng sĩ chiến bào tiến vào Thăng Long đại phá 20 vạn Quân Thanh.

Năm 1789, khi cuộc chiến tranh vừa kết thúc, Nguyễn Huệ đã ban bố chiếu khuyến nông nhằm phá bỏ đất hoang, bãi bỏ thuế công thương nghiệp nặng nề trước đây, mở rộng buôn bán và thợ thủ công, Quan hệ nước ngoài được mở mang.

Ông cũng rất quan tâm đến việc giáo dục. Quang Trung đã đưa chữ Nôm lên địa vị chữ viết chính thức của Quốc Gia.

Ngày 16/9/1792 Quang Trung đột ngột mất lúc mới 39 tuổi khi đất nước đang trên bước chuyển mình đầy triển vọng.