(1491 – 1585)

Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh năm 1491, mất năm 1585, người làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại (nay là xã Cổ Am, Huyện Vĩnh Bảo, ngoại thành Hải Phòng). Sinh trưởng trong một gia đình vọng tộc, có học vấn, cả hai thân mẫu đều là những người có văn tài, học hạnh nên Nguyễn Bỉnh Khiêm từ sớm đã hấp thụ truyền thống gia giáo kỷ cương. Nguyễn Bỉnh Khiêm sinh ra tướng mạo khác thường, trí tuệ mẫn tiệp, thông minh từ nhỏ. Lớn lên trong một giai đoạn lịch sử nhà Lê suy thoái, các phe phái trong triều đố kỵ, chém giết lẫn nhau. Là một học giả học rộng biết nhiều, trong thơ ông hay nhắc tới sự thăng trầm của trời đất, tạo vật và cuộc đời trôi nổi như “phù vân”. Ông thương xót cho vận mệnh quốc gia và cảm thông sâu sắc tình cảnh của nhân dân. Ông thật sự mong muốn đất nước thịnh vượng, thái bình nên khi các tập đoàn phong kiến đến hỏi kế sách ông đều bày cho họ những phương sách khác nhau để giữ thế “chân vạc”.

Nguyễn Bỉnh Khiêm là người có tài tiên đoán, do nắm được bí truyền của sách “Thái ất thần kinh”. Tương truyền, ông đã tiên tri và biết trước các sự việc, nhân tình thế thái. Nguyễn Bỉnh Khiêm thực là một học giả “trên trời hiển thiên văn, dưới đất tường địa lý, ở giữa hiểu con người”.

Ngoài ra, Nguyễn Bỉnh Khiêm còn để lại cho hậu thế những tác phẩm văn thơ có giá trị như: Tập thơ “Bạch vân” và hai tập “Trình Quốc công Bạch vân thi tập” và “Trình Quốc công Nguyễn Bỉnh Khiêm thi tập” hay còn gọi là “Bạch Vân Quốc ngữ thi ”.

Nguyễn Bỉnh Khiêm là nhà triết học lớn của Việt Nam, triết học của ông là triết học đã được sống dậy biểu hiện trong thơ như sự gợi ý mách bảo của cuộc sống thực tiễn.

Nhìn lại toàn bộ tiến trình lịch sử và con người thế kỷ 16, Nguyễn Bỉnh Khiêm xứng đáng là “Cây đại thụ”, nhà học giả, nhà thông thái triết học lớn của thế kỷ.