(1230 - 1322)

Lê Văn H­ưu ng­ười làng Phủ Lý, huyện Đông Sơn, Tỉnh Thanh Hoá (nay thuộc xã Triệu Trung, Huyện Thiệu Hoá, Tỉnh Thanh Hoá).

Ông sinh năm Canh Dần (1230) là ngư­ời khôi ngô, tuấn tú, tư­ chất thông minh. Năm Đinh Mùi, Lê Văn Hưu thi đỗ Bảng Nhãn. Đây là khoa thi đầu tiên ở Việt Nam có đặt danh hiệu tam khoa (ba người đỗ đầu: Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa). Năm ấy, ông vừa tròn 18 tuổi. Sau khi thi đỗ, ông giữ chức Kiểm Pháp quan, rồi Binh bộ Thượng thư­, rồi Hàn Lâm Viện học sĩ kiêm Quốc sử Viện Giám tu.

Ông cũng là thầy học của Thư­ợng tướng Trần Quang Khải, một trong những danh tướng của cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông.

Trong thời gian làm việc ở Quốc sử Viện, vào năm 1272, ông đã hoàn thành việc biên soạn Đại Việt Sử ký – Bộ Quốc sử đầu tiên của Việt Nam, ghi lại những sự kiện quan trọng chủ yếu trong một thời gian lịch sử dài gần 15 thế kỷ, từ thời Triệu Vũ Đế (tức Triệu Đà 207 – 136 trước Công nguyên) cho tới thời Lý Chiêu Hoàng (1224 - 1225), tất cả gồm 30 quyển, đư­ợc Trần Thánh Tông xuống chiếu ban khen.

Đại Việt Sử Ký nay không còn nhưng vẫn thấy bóng dáng bộ Quốc sử đầu tiên này trong Đại Việt Sử Ký toàn thư­. Ngô Sĩ Liên, sử thần đời Lê, ngư­ời khởi đầu việc biên soạn Đại Việt Sử Ký Toàn Thư­, đã căn cứ vào Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hư­u để biên soạn những phần liên quan.

Lê Văn H­ưu mất ngày 23 tháng ba năm Nhâm Tuất (1322), an táng ở Cánh đồng xứ Mả Giòm (thuộc địa phận xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hoá, Tỉnh Thanh Hoá). Hiện nay ở đó vẫn còn phần mộ với tấm bia dựng năm Tự Đức thứ 20 (1867), khắc ghi tiểu sử và một bài minh ca tụng tài đức, sự nghiệp của ông.