Ở những xóm lao động nghèo, trẻ con ăn uống dễ tính, món cháo trắng cải muối, cháo đậu đen chan nước dừa ăn với dưa mắm cũng trở thành món ngon. Ngay món cháo trắng đạm bạc được bà bán cháo cố gắng thêm thắt bằng cách nấu chung với vài miếng tàu hũ ky làm cháo thơm hơn, bùi béo hơn.

Khá hơn một chút thì có món cháo huyết. Chỉ hai, ba ngàn đồng một tô nhưng đối với bọn trẻ đã là đắt tiền lắm rồi. Cháo nấu với huyết heo, thêm tí tôm khô "khiêm tốn", vừa đủ để tăng chút chất ngọt, múc ra ăn chung với giá, lại thêm một, hai miếng dồi lợn cho có vẻ "màu mỡ" hơn, thế là trẻ con, người lớn xúm quanh, múc cháo không kịp nghỉ tay... Ðó là cháo bình dân, có thể tìm thấy nơi một đoạn đường, góc phố, xóm nghèo bất kỳ, chủ yếu để no lòng.

Từ La Kai đường Nguyễn Tri Phương đi dài lên nữa qua địa bàn quận 10, có phố hải sản. Ðây là phố "bia bọt" nhưng vào quán có thể gọi các món cháo hải sản. Cháo hải sản có các món như cháo tôm, cháo nghêu, cháo hào, cháo sò huyết...

Tuỳ theo khách chọn loại hải sản mắc hay rẻ mà có giá tương ứng, nhưng chắc chắn một phần cháo một người ăn cũng phải từ mươi-mười lăm ngàn trở lên. Ðồ biển còn tươi rói đem nấu cháo thật tuyệt, ngọt lừ, thơm phưng phức. Tuy nhiên, có một điều mà ai cũng phải chấp nhận được, đó là nhà bếp thường thay tẩy gừng thật đậm, đổ thêm dầu hào đ#áo tôm, cháo nghêu, cháo hào, cháo sò huyết...

Tuỳ theo khách chọn loại hải sản mắc hay rẻ mà có giá tương ứng, nhưng chắc chắn một phần cháo một người ăn cũng phải từ mươi-mười lăm ngàn trở lên. Ðồ biển còn tươi rói đem nấu cháo thật tuyệt, ngọt lừ, thơm phưng phức. Tuy nhiên, có một điều mà ai cũng phải chấp nhận được, đó là nhà bếp thường thay tẩy gừng thật đậm, đổ thêm dầu hào để... "bám mùi". Thật ra, nhiều người ăn cháo hải sản bởi người ta thích thưởng thức cái hương vị đặc trưng của đồ biển, bỏ gừng vào xem như hỏng.

Cũng không chỉ riêng phố hải sản Nguyễn Tri Phương, bây giờ phần lớn quán ăn nào có bán đồ biển cũng đều có các món cháo này và đều ngon như nhau, cái ngon nằm ở chỗ chất tươi sống của đồ biển. ở một vài quán trên đường Thi Sách, Tôn Ðức Thắng còn có các món cháo đầu cá lóc rau đắng rất "Nam bộ". Cháo được bán thố to phải ba bốn người ăn mới hết. Thố cháo dọn ra bàn còn nghi ngút khói, hành ngò và tiêu xay rắc đầy mặt, bốc mùi thơm lừng. Ðể không làm nát cá trong cháo, khách sẽ vớt đầu cá lóc bỏ vào đĩa nước mắm ớt để riêng bên ngoài. Ðĩa nước mắm nhĩ ngon ánh màu vàng, thơm tuyệt, dầm ớt thật cay, người Nam bộ khó mà không mê cho được. Ðĩa rau đắng đặt kế bên cũng thật xanh, được gắp ăn chung với cá, với cháo, làm cho món cháo càng trở nên hấp dẫn.

ở đường Lạc Long Quân, quận 11 thì có cháo gà Vườn Mai được nhiều người biết đến. ở đây có một góc vườn mai khá đẹp đã được chọn luôn để đặt tên cho quán. Ngồi ở bàn đã nghe vẳng tiếng gà kêu quang quác, bước ra nhà sau thì yên tâm thêm vì thấy lũ gà ta được nhốt từng dãy chuồng. Quán cháo gà Vườn Mai đặc biệt nấu với đậu xanh. Cháo được nấu thật nhừ, nhựa cháo lềnh lên, hạt cháo vừa tan trong miệng lại nghe thêm có vị bùi của đậu xanh. Gà ta chọn con chỉ độ trên dưới một ký là vừa, thịt vừa mềm lại vừa dai, chặt thành miếng hoặc xé phay, trộn gỏi, ăn thật đúng cách.

Nhiều người không thích ăn cháo gà thì đã có cháo vịt. Nhắc đến món cháo vịt. Nhắc đến món cháo này, ai cũng phải chịu món cháo vịt Thanh Ða là nổi tiếng hơn cả. Khu này bán từ rất lâu, từ một quán ban đầu bán ngon được nhiều người biết đã mọc dần ra một phố cháo vịt. Cháo nấu nhừ, ngọt thơm, lại có đặc điểm là gạo được rang sơ trước khi nấu cháo. Vịt cũng khéo lựa, thịt miếng dày lại không quá mỡ mà cũng không quá nạc, vừa mềm. Ngoài Thanh Ða cũng có thêm khu cháo vịt Bắc Hải nằm gần khúc trổ ra đường Cách Mạng Tháng Tám. Tuy nhiên ở khu này, không gian quán chật chội và cũng bình dân hơn.

Nhắc đến cháo lòng thì có món cháo lòng ở đường Nguyễn Trọng Tuyển được nấu theo phong cách Bắc. ¡n cháo ở đây, khách thưởng thức loại dồi lợn luộc chứ không chiên như trong Nam. Ngoài dồi, còn có thêm lòng, phèo, tim... ở các chợ, cũng hay có bán món cháo lòng. Cháo lòng ăn theo người Nam thì luôn có thêm giá sống, tạo cho tô cháo một dạng "tổng hợp" đặc trưng.

PV (Sưu tầm)