Trong thời gian trở lại đây, có một dấu hiệu hết sức đáng mừng về nguồn nhân lực, nhân tài Việt Nam, đó chính là sự khẳng định vị trí của trí thức trẻ Việt Nam trong các tập đoàn xuyên quốc gia lớn trên thế giới.
Từ trước đến nay, một trong số những lí do thu hút được các nhà đầu tư nước ngoài tới Việt Nam, đó là lợi thế cạnh tranh của nước ta về nguồn lao động rẻ và phong phú. Tuy nhiên, khi xu thế hội nhập kinh tế Quốc tế ngày càng trở nên sâu sắc ở mọi quốc gia, mọi doanh nghiệp, mọi thành phần kinh tế, khi cánh cửa mở ra thế giới bên ngoài ngày càng trở nên thông thoáng, một bộ phận nhân lực Việt Nam - những người có thể gọi là nhân tài – đã biết tận dụng tốt cơ hội của toàn cầu hóa, tìm ra hướng đi riêng cho mình, tiến ra bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, tranh tài cùng bạn bè năm châu bốn biển.
Khi các tập đoàn, các công ty xuyên quốc gia lớn đến Việt Nam, họ tất yếu muốn tuyển dụng người Việt Nam vào tổ chức của mình để khắc phục và thích ứng với những khác biệt về văn hóa, môi trường, con người… Điều đó không có gì là lạ. Những chiến dịch tuyển dụng nhân sự diễn ra ở các cấp: từ cấp quản lý cho tới cấp tác nghiệp. Và tất nhiên, yêu cầu tuyển dụng ở các công ty này luôn luôn rất cao đối với các ứng viên. Song, qua nhiều năm, thực tế đã cho thấy rằng, có những trí thức trẻ Việt Nam không những đã vượt qua vòng tuyển dụng, thể hiện năng lực của mình trong công việc, hoà nhập được với môi trường làm việc kinh doanh nước ngoài nhiều áp lực, đòi hỏi khắt khe, mà hơn nữa, họ đang dần khẳng định thương hiệu cá nhân, thương hiệu người Việt Nam khi tham gia vào những bộ phận quản lý cấp cao ở chi nhánh các công ty, tập đoàn này đặt tại nước ngoài. Những thanh niên tài năng này đã và đang thực sự trở thành những “con mồi” cho cuộc chiến săn tìm người tài của các công ty, tập đoàn lớn trên thế giới.
Ở các tập đoàn lớn tại Việt Nam, nhiều nhà quản lý (manager) trẻ tuổi được “xuất khẩu lao động” ra nước ngoài nhưng không phải để thực tập mà là để làm “sếp” trong hệ thống toàn cầu của các tập đoàn.
Bà Nguyễn Phượng Loan, phó chủ tịch phụ trách nhân sự của Tập đoàn Unilever VN, cho biết hiện có gần 20 người Việt Nam đang đi làm quản lý cho Unilever tại các nước châu Á ở các lĩnh vực marketing, phát triển khách hàng, tài chính (kiểm toán khu vực), nhân sự, sản xuất...Và tất cả đều ở lứa tuổi 28-30. Theo kế hoạch, họ có thể đi làm việc từ 1-3 năm.
Các công ty khác như Coca Cola Việt Nam, AP Moller - Maersk (Maersk Việt Nam), P&G Việt Nam... cho biết họ cũng đang thực hiện chương trình này. P&G Việt Nam hiện đang có 10 nhà quản lý cấp cao trẻ tuổi người Việt đang làm việc ở Singapore, Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc, Đức với các chức danh quản lý ngành hàng, nhãn hàng, siêu thị..., trong đó cao nhất là phó tổng giám đốc ngành hàng khu vực Đông Nam Á, Úc và Ấn Độ.
Còn tập đoàn vận tải nổi tiếng Maersk hiện có 6 người Việt Nam làm tại Singapore, 2 tại Trung Quốc, 1 tại Mỹ và 1 ở Đan Mạch, trong đó có 2 người làm việc ở vị trí nhà quản lý cao cấp.
Nguyễn Hải Hà, 30 tuổi, cách đây hai năm làm phụ trách marketing khu vực Đông Nam Á của Maersk tại Singapore, còn bây giờ là trưởng nhóm Châu Mỹ, chuyên nghiên cứu thị trường vận tải khu vực Bắc Mỹ và Mỹ Latinh.
Nằm trong chiến lược phát triển của các công ty, đây là một bước mới để chứng tỏ nhân sự cao cấp người Việt hoàn toàn có khả năng lãnh đạo khi làm việc trong môi trường toàn cầu. Các nhà quản lý được bổ nhiệm sẽ có được những điều kiện hết sức linh động để có thể chứng tỏ được khả năng của mình ở mức cao nhất.
Bà Phượng Loan kể: “Một người đang làm quản lý một nhãn hàng ở Việt Nam có thể đi phát triển chính nhãn hàng đó ở một nước khác. Hoặc đôi khi chuyển sang quản lý một ngành hàng khác. Thường họ làm ở vị trí bằng hoặc cao hơn ở Việt Nam, mà với Unilever, nhân sự cao cấp nhất Việt Nam đang làm ở nước ngoài là trưởng nhãn hàng khu vực hay giám đốc nhân sự. Họ có cơ hội cọ xát với môi trường làm việc ở nước ngoài, phụ trách nhân viên người nước ngoài, học hỏi nhưng đồng thời cũng phổ biến những kinh nghiệm của mình cho người ta”.
Tháng 11 năm 2006, cô Trần, một sếp Việt Nam, sẽ sang làm việc ở Unilever Nhật Bản để phụ trách quản lý phát triển nhãn hàng khu vực.
Phó chủ tịch phụ trách nhân sự của Unilever Việt Nam Nguyễn Phượng Loan nói: “Qua việc đưa những nhân sự cao cấp người Việt Nam ra nước ngoài làm việc, chúng tôi muốn khẳng định rằng người Việt Nam xứng tầm trong top nguồn nhân lực của Unilever Châu Á – Best Asian Leaders”.
Giám đốc nhân sự của một công ty cho rằng việc đưa các nhà quản lý cao cấp người Việt ra nước ngoài làm việc là nằm trong kế hoạch phát triển của công ty đó. Đặc biệt khi nước ta gia nhập WTO, các tập đoàn toàn cầu tại Việt Nam không chỉ muốn có nhân sự cao cấp sắc bén về tài quản lý, mà còn phải có khả năng làm việc với đối tác vùng hay châu lục; hiểu biết về kinh doanh quốc tế, ứng xử phù hợp và vượt qua những cách biệt về văn hóa trong giao tiếp.
Theo nhiều nhà kinh tế cũng như nhiều người Việt Nam hiện đang giữ những vị trí quản lý cấp cao ở nước ngoài thì việc xem xét, tìm hiểu kỹ lưỡng mình đang làm việc với ai, văn hóa của họ như thế nào để có cách tiếp cận hiệu quả nhất là một việc làm hết sức cần thiết khi làm việc trong một môi trường ngày càng có xu thế “mở” như hiện nay.
Bắt đầu với chiến lược đào tạo để nội địa hóa nguồn nhân lực, các công ty săn đón sinh viên từ trường Đại học đưa về đào tạo, rồi tung ra các chương trình quản trị viên tập sự, chương trình học bổng, khởi đầu bởi Unilever Việt Nam năm 1998, sau đó là P&G Việt Nam, Coca Cola Việt Nam... dành cho sinh viên giỏi sắp tốt nghiệp ở các trường Đại học. Với Maersk Việt Nam, họ đã xây dựng một chương trình nhằm đào tạo những nhân viên quản lý nòng cốt làm việc khắp toàn cầu. Mục đích của các công ty này là sau hai năm, những quản trị viên tập sự, sinh viên giỏi được nhận vào có thể lên làm quản lý, những người xuất sắc thì lên làm giám đốc lĩnh vực; điều này chứng tỏ chúng ta có những nhà lãnh đạo có thể làm việc khắp toàn cầu. Nhiều nhà quản lý cao cấp của Unilever Việt Nam từng là sinh viên các trường Đại học Kinh tế, Đại học Ngoại thương cũng đã bắt đầu bằng chương trình quản trị viên tập sự như thế.

(theo Tuoitre)