Từ một quốc gia trước đây dựa vào xuất khẩu cao su, gỗ, thiếc là chủ yếu, trải qua vài thập kỷ phát triển, Malaysia đã chuyển dịch mạnh sang công nghiệp chế tạo, nổi bật là sản phẩm công nghiệp điện tử, công nghiệp máy tính, ô tô (chiếm tỷ lệ 82,5% tương ứng 76,69 tỷ USD), tiếp sau là dầu khí (6,9% tương ứng 6,21 tỷ USD). Để gia tốc công nghiệp hoá bền vững, Malaysia đã thu hút được vốn đầu tư dài hạn rất lớn cho xây dựng cơ sở hạ tầng. Đến năm 2003, Malaysia đã hoàn thành công nghiệp hoá ở trình độ công nghệ tiến tiến (sau 20 năm). Đó cũng chính là cơ sở vật chất của sản xuất lớn, hiện đại. Chính sự phát triển nền kinh tế nhanh và bền vững này đã tạo ra thị trường lớn, có sức hút mạnh về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Chất lượng và chuẩn mực của con người công nghiệp được đào tạo và đánh giá phải từ hạ tầng cơ sở phát triển với gia tốc dương mà Malaysia đã đạt được trong vài thập kỷ qua. Từ công nghệ đào tạo nguồn nhân lực, Malaysia hội nhập với các nước công nghiệp phát triển (G7).
Bộ Nguồn Nhân lực của Malaysia được giao chức năng thực hiện kế hoạch tối hoá công tác đào tạo liên tục, ngắn hạn nhằm sử dụng lao động địa phương một cách hiệu quả và đẩy mạnh cạnh tranh chất lượng nguồn nhân lực dựa vào sự tăng trưởng mà động lực là khoa học và công nghệ. Bộ này quản lý từ Cục nhân lực xuống Học viện đào tạo và Phát triển Nguồn nhân lực Malaysia (ILJTR). Học viện có 20 viện kỹ thuật gắn trực tiếp với đào tạo lực lượng lao động có kỹ năng chuyên ngành, trình độ nghề chuẩn mực và cung cấp thông tin hướng dẫn đào tạo thích nghi nghề chuyển đổi.
Cục nhân lực Malaysia đang tiếp tục thành lập 10 viện mới, đến năm 2005 sẽ có tổng số 39 viện. Các viện được trang bị đầy đủ các máy móc phục vụ cho đào tạo tiên tiến. Nếu tính cả các trung tâm và trường đào tạo công nhân tri thức (Knowledge Worker) bắt đầu tăng đào tạo theo mẫu hình này từ 4.000 đến 17.000 người; hướng dẫn chương trình đào tạo cả đời (Life Long Learning) cho 2.000 đến 3.000 người mỗi năm; sáng tạo chương trình kép với các viện đào tạo nước ngoài cùng đào tạo công nhân trí thức, đồng cấp chứng chỉ.
Việc đào tạo ngắn hạn và đào tạo liên tục được thực hiện kiểu đặt hàng với chương trình đào tạo theo modun cho công nhân đang làm việc tại cơ sở để theo kịp sự biến đổi không ngừng của công nghệ và đầu tư đổi mới công nghệ. Thời gian đào tạo từ 2 đến 6 tháng.
Một số điểm nổi bật trong công tác đào tạo nhân lực công nghiệp hoá ở Malaysia:
- Thực hiện đa dạng hoá chuyên nghành đào tạo. Ở Malaysia, khối các viện đào tạo ITI có 38 chuyên nghành, khối viện JMTI và ADTECS có 12 chuyên nghành, CAST có 10 chuyên nghành, trong tất cả các chuyên nghành đó có 29 chuyên nghành công nghệ khác nhau và được tổ chức có tính hệ thống, tương thích với cơ sở công nghiệp hoá để hình thành các chuyên ngành.
- Đưa và đào tạo các chuyên ngành hiện đại và chuyên ngành truyền thống được hiện đại hoá có trình độ cao như: Ngành công nghệ cơ- điện tử (Mechatronics) - một ngành mới đầy hứa hẹn của thế kỷ XXI với kiến thức và trình độ nghề giao thoa giữa công nghệ tiên tiến và công nghệ cao; ngành điện tử tiêu dùng và ngành điện tử công nghiệp kỹ thuật số; ngành kỹ thuật kiểm tra và đảm bảo chất lượng sản phẩm (ngành này ở các trường đào tạo nghề của nước ta có đào tạo kỹ thuật đo lường và kiểm tra chi tiết, nhưng không dạy và thực hành kiểm tra chất lượng toàn diện – TQC).
- Chuyển dịch nhanh và càng nhiều sang loại hình đào tạo ngắn hạn, chương trình lắp đặt theo hệ thống modun rất dễ bổ sung và biến đổi linh hoạt. Nguồn nhân lực công nghiệp hoá luôn được cập nhập tính đổi mới, tính hiện đại, tính thích nghi… tương thích với gia tốc biến đổi công nghệ.
- Tạo ra nguồn vốn đầu tư lớn cho việc chuyển dịch công nghệ đào tạo cùng với việc liên kết quốc tế trong đào tạo nghề. Malaysia có quy định về thu % tổng doanh thu của mọi cơ sở sản xuất công nghiệp cho đầu tư đào tạo nghề; đồng thời có chính sách thu hút vốn lớn cho phát triển công nghiệp (chỉ lấy ví dụ về khu công nghệ cao của Malaysia có vốn đầu tư trên 4 tỷ USD đã cho thấy cơ sở hạ tầng công nghiệp của nước nay đã tạo ra sức thu hút cho thị trường đào tạo nghề công nghiệp và chất lượng đào tạo nghề tương ứng như thế nào).
- Đào tạo giáo viên dạy nghề chuẩn quốc gia có ỹ nghĩa quyết định cho toàn hệ thống. Từ năm 1998, Malaysia đã coi trọng vấn đề này để tạo ra đội ngũ giáo viên dạy nghề công nghệ cao hướng tới nền kinh tế tri thức.Họ đã khởi động và phát triển từ việc đào tạo đội ngũ giáo viên phổ thông dạy các trường “thông minh “ mà công cụ chủ yếu là ứng dụng công nghệ thông tin.

Lam Phương