Paracetamol kẻ lấy cắp của quý
Paracetamol còn có tên là acetaminophen, được tổng hợp từ năm 1868. Nửa thế kỷ sau nó được chứng minh là có thể dùng giảm đau cho người. Với cùng một phương thuốc ở liều điều trị, nó có tác dụng hạ sốt, giảm đau tương tự aspirin nhưng không gây hại như aspirin (không hại dạ dày, tá tràng, không gây nguy hiểm cho phụ nữ mang thai 3 tháng cuối, an toàn cho trẻ em và bệnh nhân sốt virus, sốt xuất huyết).
Do đó,nó được dùng rộng rãi để điều trị các chứng đau và sốt từ nhẹ đến vừa, dùng được cho trẻ em từ 3 tháng tuổi trở lên.
Glutathion là một chất trong gan giúp cơ thể chống lại bệnh tật, tốt nhất là các bệnh hiểm nghèo như ung thư, nhiễm khuẩn, nhiễm virus. Nó có tác dụng thải trừ, vô hiệu hoá chất độc và thải ra ngoài, làm chậm lão hoá, bảo vệ não, tim, gan, thận, hồng cầu…
Khi sử dụng paracetamol, ngay ở liều dùng, có thể đã mất motọ lượng glutathione đáng kể. Việc dùng paracetamol trong nhiều ngày sẽ làm cạn kiệt glutathione, suy yếu sức đề kháng. Khi ấy chỉ cần một lượng vi khuẩn, virus nhỏ cũng đủ gây bệnh nguy hiểm.
Ở liều cao trên 150mg/kg thể trọng với trẻ em, trên 10mg với người lớn, cơ thể không đủ glutathione để chuyển hoá. Tế bào gan sẽ bị huỷ hoại dẫn đến giảm chức năng không hồi phục, gây sốc, co giật, nghẹt thở, hôn mê rồi tử vong sau vài ngày.
Ngộ độc paracetamol không còn là chuyện hiếm
Cảm cúm đang là căn bệnh của thời đại. Chỉ cần thấy toàn thân đau mỏi, khó chịu, sốt, nhức đầu… nhiều người vội uống ngay thuốc để chặn trước. Thực sự họ không biết rằng các thuốc cảm cúm (thành phần chính là paracetamol) đều gây hại cho cơ thể, thậm chí dẫn tới tử vong. Từ năm 2000 trở về trước, tình trạng ngộ độc do thuốc cảm cúm gần như không có. Chỉ vài năm trở lại đây, số người nhập viện do ngộ độc Paracetamol đã tăng đột biến, đứng hàng thứ hai sau ngộ độc thuốc ngủ và thuốc an thần.
Rất nhều ca ngộ độc rơi vào trẻ em
Nguyên nhân trẻ bị ngộ độc thường là do các bậc phụ huynh tự ý dùng nhiều loại thuốc với tên khác nhau (thực chất cũng là dòng paracetamol) dẫn đến hậu quả quá liều hoặc nôn nóng hạ sốt nhanh mà nhắm mắt cho dùng thuốc nhiều hơn chỉ dẫn.Cũng có khi bố mẹ cho dùng đúng liều nhưng không biết trẻ đang có thể trạng yếu, chức năng gan có vấn đề (trường hợp này phải giảm liều) dẫn đến trẻ vẫn bị ngộ độc.
Ngộ độc do thiếu hiểu biết
Paracetamol là thuốc giảm đau, hạ sốt được coi là khá an toàn. Song, tình trạng ngộ độc có xu hướng gia tăng cũng do paracetamol được bán rộng rãi, người bệnh có thể tự mua không cần đơn bác sĩ. Trong hầu hết các thuốc cảm cúm đều có hoạt chất chính là paracetamol, nếu dùng nhiều loại cùng lúc là gây quá liều. Ví dụ: có người uống đủ liều Decolgen chưa đỡ lại uống thêm một loại thuốc cảm cúm khác “mạnh hơn” như tiffy chẳng hạn, thì sẽ dẫn đến quá liều paracetamol. Nếu bệnh nhân có bệnh gan tiềm tàng (xơ gan hoặc viêm gan mãn…), việc lạm dụng paracetamol sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm độc.
Rượu+paracetamol= Huỷ hoại gan
Hiện chưa có nghiên cứu nào cho rằng paracetamol có thể “giải rượu”. Khi uống nhiều rượu bia cơ thể có cảm giác hưng phấn, sảng khoái giả tạo, nhưng nếu uống quá mức, có thể sẽ trở nên mệt mỏi, đờ đẫn. Paracetamol có tác dụng ức chế thần kinh khiến nhiều người uống đỡ choáng váng ngay lúc đó. Nhưng rượu bia vốn là thứ gây độc cho gan, nếu lại dùng thêm cả paracetamol thì cơ thể sẽ chịu một lúc hai loại độc tố, tăng gánh nặng cho gan gấp nhiều lần.
Hiện tượng gan bị nhiễm độc
Hiện tượng ngộ độc thường không có triệu chứng rầm rộ ở giai đoạn đầu. Sau khi uống thuốc vài giờ, người dùng thuốc cảm thấy buồn nôn, nôn, chán ăn, mệt mỏi. Trong vòng 18-72 giờ có thể xuất hiện đau bụng kèm theo gan song to, sờ thấy gan đau. Suy gan sẽ tiến triển nặng nề trong thời gian từ ngày thứ ba đến ngày thứ sáu. Các triệu chứng gồm vàng da, hôn mê, tăng áp lực nội sọ, đông máu nội mạch rải rác, chảy máu, hạ đường huyết, suy thận và dẫn tới tử vong. Hầu hết các bệnh nhân suy gan nặng (hôn mê gan) đều dẫn tới tử vong.
Bác sĩ khuyên
Không được dùng paracetamol để điều trị cảm sốt quá 5 ngày ở trẻ em (người lớn không qúa 10 ngày), trừ khi được bác sĩ hướng dẫn. Những người bị bệnh gan, suy dinh dưỡng, nghiện rượu, những người đang bị mất nước (do sốt cao kéo dài), người đang dùng các thuốc chống co giật (điều trị động kinh) phải thận trọng và chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ.
Liều thông thường giảm sốt cho trẻ là 10-15mg/kg cân nặng, ngày uống 3-4lần, và liều tối đa cho trẻ không quá 60mg/kg/ngày. Người lớn mỗi lần uống 500-1000 mg, ngày uống 3 lần không nên quá 3g trong ngày. Riêng đối với người cao tuổi, liều dùng nên thấp hơn do chức năng gan đã kém.
Tuyệt đối không nên uống rượu khi dùng thuốc và uống nhiều loại thuốc cảm cúm cùng một lúc. Khi có biểu hiện ngộ độc, bằng mọi cách phải gây buồn nôn, cho uống than hoạt tính giải độc Antipois B. Mai và đưa ngay đến bệnh viện cấp cứu, giải độc bằng thuốc N-acetylcystein

Da-Tấm gương phản chiếu sức khoẻ
Đối với cơ thể con người, da là cơ quan trải rộng nhất và sâu sắc nhất, vì nó phản ánh những gì chúng ta cảm thấy trong thâm tâm. Da có mối liên hệ chặt chẽ với những cơ quan khác, nhất là não. Theo bác sĩ Danièle Pomay-Rey, chủ tịch Hội nghiên cứu và tiếp cận giữa khoa da và phân tâm học, 80% những bệnh về da có nguồn gốc tâm thể. Vì vậy, từ bác sĩ có chuyên khoa da, bà đã học thêm và trở thành bác sĩ phân tâm học. Năm 1974, bà sáng lập khoa tâm lý da đầu tiên ở bệnh viện Saint- Louis, Paris. Theo bà Danièle Pomay-Rey, đa số những biểu hiện trên da được diễn giải như những lời kêu cứu. Có những loại thuốc thoa có thể chữa lành bệnh nhưng không chữa được khỏi hẳn. Cần phải lắng nghe bệnh nhân để khám phá những gì nằm sâu trong cơ thể họ. Có những phụ nữ mắc chứng rụng tóc nhưng không phải bị nấm da mà cuộc sống tình dục của họ không được thoả ý. Thiếu tình yêu những phụ nữ này dồn ấm ức lên tóc, chuyển sang chứng sợ. Có những phụ nữ rụng tóc ở ngang thái dương như nam giới. Đây không phải là một bệnh của da đầu mà là sự thể hiện ý chí muốn sống như nam giới, có thể là sự từ chối có con mà không dám nói ra.
Có hay không mối liên hệ giữa bệnh da và rối loạn tâm thần?
Kinh nghiệm cho thấy, một đợt kịch phát bệnh vảy nến luôn do nỗi đau khổ phải chịu đựng, thường là một cơn giận bị kìm nén. Một nghiên cứu tại bệnh viện Saint-Louis trên 176 trường hợp được trị liệu cho thấy: trong 70% trường hợp, những bệnh nhân ấy không đạt được ước vọng nghề nghiệp. Tâm trạng bị cướp đoạt ấy là nguyên nhân của các bệnh da.
Thiết lập mối quan hệ bệnh-da
Một ví dụ: quan sát một kỹ sư mắc bệnh vảy nến toàn thân. Người này đã khám phá ra nhiều điều quan trọng nhưng cấp trên không biết đến. Oâng ta rất thất vọng khi gần đến tuổi về hưu, rồi ông bị mất ngủ. Ơû bệnh viện ông được cho thuốc chống trầm cảm để làm dịu cơn sầu não,, thuốc ngủ và một dược phẩm khác giúp da mau lên sẹo. Tám ngày sau thể trạng của ông được cải thiện, bác sĩ yêu cầu ông ghi lại ước mơ để giúp biết rõ hơn về cá tính của ông. Sau vài tháng ông trở lại làm việc và bán những phát minh của mình cho nước ngoài. Chính ông thừa nhận bệnh vảy nến của mình là biểu lộ cho cơn giận bị đè nén.
Bệnh da luôn có nguồn gốc tâm thế
Bệnh chàm thường thể hiện nỗi lo âu. Đối với bệnh chàm tạng dị ứng nơi trẻ còn bú, người mẹ luôn lo âu và truyền sang con. Cần hơn 6 tháng để bé chế ngự nỗi lo âu này và làm dịu chứng ngứa. Một số dân tộc đã biết điều này do bản năng. Người Esquimaux ở vùng Bắc cực thuộc Canada có truyền thống mẹ địu con sau lưng và nói chuyện với con qua da. Tại Aán Độ, mẹ đặt con nằm sát bên mình suốt đêm trong năm đầu đời của bé. Bà mẹ còn xoa bóp con mỗi ngày, nhờ thế đứa bé cảm thấy an tâm, tin vào thế giới quanh nó.
Bệnh trứng cá thường xảy ra ở tuổi thiếu niên. Chứng mề đay thường liên quan đến trạng thái trầm uất. Bệnh Lichen dưới biểu hiện những vết sần cụm từng đám hay phân tán, gây ngứa, rồi chuyển sang giai đoạn dày da, thường thấy ở cánh tay, xuất hiện trong thời kỳ stress. Nhưng không phải tất cả mọi bệnh da đều cần đưa đến chuyên viên tâm lý hay bác sĩ tâm thần. Điều này chỉ có ích đối với bệnh nhân bị bệnh mãn tính, bệnh ăn sâu vào da và thường kết hợp với một chứng loạn thần kinh có từ thời thơ ấu.
Mối liên hệ giữa da và não
Da và não cùng có nguồn gốc phôi. Những tế bào da cũng chứa một số chất trung gian hoá học như não: cathecholamine, ecetylocholine, neuropeptide, và endorphine. Ta biết được 20 chất này ở da và khoảng 200 trong tế bào não. Những chất trung gian hoá học này liên quan với nhau. Da nhận một số kích thích (nóng hay lạnh, vui hay đau) rồi gửi đến não. Tại đây, não truyền lời đáp đến da, được thể hiện theo những cách khác nhau: tái xanh, đỏ mặt, phát ban đủ loại, đổ mồ hôi quá độ, có thể nghĩ rằng “ một số bệnh nhân khóc bằng tay”.