Thuở còn thơ bé, cứ tới dịp Rằm tháng Tám là đám trẻ chúng tôi lại háo hức chờ đợi. Chúng tôi thường tính nhẩm trên đầu ngón tay xem còn mấy ngày nữa mới tới Rằm. Nghèo thì nghèo nhưng cứ tới dịp này mẹ tôi lại ráng lo bánh trái để bọn tôi và lũ trẻ trong xóm phá cỗ trông trăng. Chỉ là đăm cái bánh đa, ít bánh nếp, vài trái dừa khô nhưng chúng tôi vui lắm. Năm nào chúng tôi cũng múa sư tử, ca hát, chơi trò rồng rắn lên mây tới khuya mới chịu đi ngủ.
Ngày nay, không khí đón Tết Trung thu của trẻ em vẫn rất vui tươi, song do điều kiện kinh tế đã có những thay đổi nên hầu hết trẻ em đều được cha mẹ mua bánh Trung thu và lồng đèn làm sẵn ở ngaòi chợ chứ không phải tự làm lấy như xưa. Nhất là ở thành phố, thị xã, trẻ em ít còn được phá cỗ trông trăng với những thứ quà nhà quê như thuở nào. Nhiều trẻ em hiện nay có điều kiện kinh tế gia đình khá giả vui Rằm tháng Tám với những hộp bánh Trung thu và lồng đèn điện tử trị giá cả trăm ngàn đồng do cha mẹ và những người thân mua tặng. Ngày Rằm mà được cùng gia đình quây quần ngồi ngắm trăng lên, ăn bánh Trung thu vừa thơm vừa ngọt, vừa đầm ấm yêu thương thì thật là thú vị. Những lúc như vậy, có khi nào các em tự hỏi bánh trung thu có từ bao giờ và xuất xứ từ đâu chưa?
Có rất nhiều truyền thuyết trong dân gian giải thích điều này, nhưng có một truyền thuyết được phổ biến nhất đó là vào những năm cuối Triều nhà Nguyên (Trung Quốc), bọn thống trị phong kiến thời đó áp bức bóc lột nhân dân rất tàn khốc, khiến dân chúng rất bất bình và nuôi ý chí phản kháng mãnh liệt. Ít lâu sau, có hai vị thủ lĩnh là Chu Nguyên Chương và Lưu Bá tổ chức nông dân vùng lên khởi nghĩa chống lại bè lũ phong kiến thống trị tàn bạo. Để có thể truyền tin tức và mệnh lệnh một cách bí mật, người ta đã làm những cái bánh hình tròn, trong những cái bánh này đều có nhét thêm một tờ giấy ước định thời gian khởi nghĩa là lúc trăng sáng nhất trong đêm rằm tháng Tám. Sau đó, những cái bánh này được người ta truyền đi cho nhau và trở thành một phương tiện liên lạc. Từ đó, tin tức về cuộc khởi nghĩa được truyền đi khắp nơi và cuộc khởi nghĩa đã thành công, đập tan sự áp bức bóc lột của bọn phong kiến thống trị. Hàng năm, cứ vào ngày Rằm tháng Tám là người dân lại làm bánh Trung thu để kỷ niệm sự kiện ấy. Như vậy, phong tục ăn bánh Trung Thu trong ngày Rằm tháng Tám có xuất xứ từ Trung Quốc và được lưu truyền tới ngày nay.
Có một truyền thuyết khác lại cho rằng, bánh Trung thu có từ thời nhà Đường (Trung Quốc). Và nó được coi như một thứ đồ lễ để cúng Thần Mặt trăng và được gọi là bánh nhỏ (tiểu binh) hay bánh ngọt (điềm bính) và thời đó ở kinh thành Trường An đã có những cửa hiệu làm và bán bánh Trung thu.
Cho dù truyền thuyết về bánh Trung thu như thế nào đi chăng nữa, thì Rằm tháng Tám và bánh Trung thu có lẽ sẽ là một phong tục lưu truyền mãi mãi và nó sẽ là một phần trong ký ức tuổi thơ của mỗi người. Ngày nay, trẻ em vui Rằm tháng Tám không chỉ với bánh Trung thu mà còn nhiều thứ khác nữa, không chỉ hoàn toàn nặng về vật chất mà chứa đựng trong đó những giá trị văn hóa tinh thần ngày càng phong phú. Trung thu đã thực sự trở thành ngày Tết của mọi trẻ em.
Để trẻ em được vui Tết Trung thu một cách trọn vẹn, các bậc phụ huynh cần chú ý đến yếu tố an toàn thực phẩm khi chọn mua bánh Trung thu. Bánh Trung thu phải có nhãn mác rõ ràng trên bao bì, có chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, xuất xứ và còn thời hạn sử dụng. Không nên mua bánh Trung thu không rõ xuất xứ, nguồn gốc và đặc biệt nguy hiểm nếu bánh mua đã quá hạn sử dụng...
Anh Tú